Yn Rownd Derfynol Hyfforddwr Pobl Anabl y Flwyddyn – Deb Bashford

“Rydw i eisiau defnyddio fy anabledd i helpu eraill. Mae’n allwedd i ddrws i helpu pobl sy’n cael anawsterau.”

Mae Debbie Bashford yn 46 oed ac yn byw gyda chyflwr prin ar asgwrn ei chefn. Oherwydd haint yn ei choes yn 2005, a olygodd ei bod wedi gorfod ymladd am ei bywyd, mae hi hefyd wedi colli ei choes.

Er gwaetha’r ffaith ei bod wedi cael gorchymyn gan ei meddyg i orffwys yn rheolaidd yn ei gwely, mae gan Debbie angerdd di-ben-draw dros helpu eraill. O dan ei harweiniad, mae Clwb Pêl Fasged Cadair Olwyn Celts Caernarfon wedi datblygu i fod yn llwyddiant enfawr, gan ddarparu cyfleoedd nad oes eu tebyg yn yr ardal:

“Fe gefais i fy mharlysu o fy nghanol i lawr yn 11 oed. Doedd cynnwys ddim yn bodoli yn y 1980au a phan oedd yn amser am wersi AG, roeddwn i’n cael fy anfon i’r llyfrgell. Nawr rydw i’n gallu helpu pobl i fanteisio ar y cyfleoedd nad oedd ar gael pan oeddwn i’n tyfu i fyny.”

Mae’n gyflawniad enfawr i’r clwb bod dau aelod iau wedi cael eu dewis ar gyfer sgwad Cymru yn 2015. Ond nid dim ond chwarae i Gymru sy’n bwysig medd Debbie:

“Dydi pob clwb ddim yn gallu darparu ar gyfer pobl sydd ag anableddau mwy dwys, neu anableddau dysgu dwys. Ond roedden ni eisiau bod yn gynhwysol iawn a mynd yr ail filltir, felly fe wnaethon ni gynnig cyfleoedd pêl fasged cadair olwyn yn ein sesiwn iau. Mae gan rai o’r plant yma weithwyr cefnogi’n dod gyda nhw.

“Weithiau pan fydda’ i’n cyflwyno boccia mewn sesiynau allgymorth, mae pobl jyst eisiau siarad ac mae hynny’n iawn. Mae ochr gymdeithasol, seicolegol, emosiynol a meddyliol pethau’r un mor bwysig â’r corfforol.”

Yn awyddus i sicrhau bod y clwb yn hwyl i bawb, mae’n anfon cylchlythyrau at yr aelodau ac yn cynnal gwobrau chwaraeon, digwyddiadau gwisg ffansi a gemau cyfeillgar.

Mae’n gwneud cais am nawdd, yn cysylltu â’r gwasanaethau cymdeithasol ac yn helpu i godi arian. Mae’n mynychu holl dreialon Cymru yng Nghaerwrangon ac yn teithio i’r Ganolfan Perfformiad Rhanbarthol yn Aberystwyth ar gyfer sesiynau hyfforddi Dan 15 Cymru.

Mae Debbie’n chwarae rhan allweddol ar Fforwm Pêl Fasged Cadair Olwyn Gogledd Cymru, yn trefnu cynghrair Gogledd Cymru ac yn rheoli sgwad Dan 19 Cymru.

A choeliwch neu beidio, mae’n gwneud mwy. Mae Debbie a’i thîm ymroddedig yn gwneud llawer iawn o waith allgymorth.

Trefnwyd cynllun chwarae pump wythnos ganddynt yn ystod gwyliau’r haf i blant 11-14 oed, gyda’r rhan fwyaf ohonynt yn blant abl eu corff. Cawsant gyfle i roi cynnig ar y cadeiriau chwaraeon;

“Cyn gynted ag y maen nhw’n gweld y cadeiriau, maen nhw eisiau rhoi cynnig arnyn nhw. Rydyn ni’n gallu rhoi syniad i bobl o beth mae anabledd yn ei olygu mewn gwirionedd.”

Mae’n gwella sgiliau athrawon i weithio gyda disgyblion sydd ag anabledd neu nam a hefyd yn dod o hyd i amser i fentora a hyfforddi pobl ifanc i hyfforddi:

“Rydyn ni i gyd yn gweithio mor dda gyda’n gilydd. Rydw i mor falch o’r clwb. Rydw i’n tueddu i osgoi seremonïau gwobrwyo. Mae cael fy enwi ar restr fer derfynol Gwobrau Chwaraeon Cymru i bawb yn y clwb – yr aelodau, y rhieni, y gweithwyr cefnogi, yr hyfforddwyr a’r gwirfoddolwyr i gyd. Jig-so ydan ni,” mynna.

“Fe gewch chi ddod drwy’r drysau gyda smotiau, streipiau, pedair coes, dau ben – does dim ots. Mae croeso i bawb. Cyn belled â’n bod ni’n gwenu ac yn chwerthin, rydw i’n gwybod ein bod ni’n gwneud rhywbeth yn iawn.”