Yn rownd derfynol Gwirfoddolwr y Flwyddyn – Ade Howell

Er bod hynny’n swnio’n rhyfedd, mae Diwrnod Sant Padrig yn ddiwrnod pwysig iawn yn hanes rygbi merched Cymru. Yn ôl yn 2007, ar Fawrth 17, gwahoddodd Ade Howell dîm prifysgol ei chwaer yn Lloegr i Gastell-nedd Port Talbot i chwarae yn erbyn mamau tîm iau’r bechgyn roedd yn eu hyfforddi. Ac roedd hynny’n ddechrau ar rywbeth mawr i’r merched ac i Ade – mae wedi bod yn arwain ac yn datblygu gêm y merched byth ers hynny.

Er pan oedd yn naw oed, mae Ade wedi chwarae rygbi ond roedd yr anghydraddoldeb yn y gamp yn ei daro: “Roedd rygbi i ferched yn cael ei ystyried fel cysyniad dieithr ac roeddwn i’n meddwl ei bod yn annheg nad oedd merched yn cael yr un cyfleoedd. Bryd hynny, y sedd gefn oedd y lle i rygbi merched, ond roeddwn i’n rhwystredig gyda’r agwedd mai camp yn marw oedd hi – yn enwedig o wybod bod fy chwaer wrth ei bodd yn chwarae rygbi.”

Aeth Ade ati i sefydlu grŵp a strwythur cynghrair merched ac mae clybiau ledled y wlad wedi gallu dylanwadu ar y dull o redeg y cynghreiriau. Mae wedi gweithio yn sicr – yn 2009, doedd ond 14 o glybiau ond nawr mae 70 gyda mwy yn ymuno drwy’r adeg.

Mae Ade yn glust barod i wrando bob amser ac mae’n cyfrannu mwy na 35 awr yr wythnos at gefnogi’r cynghreiriau ac yn gweithredu fel y prif gyswllt i Rygbi Merched. Bob gyda’r nos, mae’n gweithio drwy lond trol o negeseuon e-bost, gan wneud popeth o gydlynu canlyniadau’r wythnos i gynnig cyngor amhrisiadwy i reolwyr timau newydd. Mae hefyd yn delio â’r holl waith gweinyddol, gan gynnwys rheolau cynghrair, cwynion, trwyddedau a chostau teithio.

Mae Ade yn amharod iawn i gael ei ganmol am ei ymdrechion ac roedd ei ymateb i’r enwebiad hwn yn dweud y cyfan: “Pan ffoniodd y BBC roeddwn i ar fin mynd i mewn i gyfarfod ac felly fe wnes i drefnu i siarad â nhw yn nes ymlaen – roeddwn i’n meddwl mai eisiau help gyda rhywbeth oedden nhw, manylion cyswllt i glwb fwy na thebyg. Roeddwn i’n fud pan glywais i ‘mod i yn rownd derfynol Gwobrau Chwaraeon Cymru.”

Ond eto mae penderfyniad a gwaith caled Ade wedi sicrhau cynnydd o 313% yn nifer y gemau sydd wedi’u chwarae ers 2010:

“Rydyn ni’n gwneud pethau’n iawn nawr. Mae cynnydd mawr mewn rygbi merched – mae’n tyfu o wythnos i wythnos. Fy angerdd i yw rhoi mwy o gyfleoedd i ferched chwarae. Mae pawb yn cael cymryd rhan – o’r rhai sydd ond eisiau mwynhau chwarae gêm i’r athletwyr talentog sydd â photensial mawr i ddisgleirio ar lefel ryngwladol.”

Wales Sport Awards 2015 Ade Howells 18.11.15 ©Steve Pope - SPORTINGWALES

Wales Sport Awards 2015
Ade Howells
18.11.15
©Steve Pope – SPORTINGWALES

Mae ei gymhelliant yn syml: “Eu cael nhw i chwarae!”

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Gadael Ymateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *